Gen X, Gen Y, Gen Z, Gen Alpha và Gen Beta là các nhóm thế hệ được phân theo năm sinh. Các mốc thường gặp là 1965–1980 cho Gen X, 1981–1996 cho Gen Y và 1997–2012 cho Gen Z. Riêng Alpha và Beta có cách chia khác nhau giữa các nguồn, nên bạn cần xác định hệ phân loại trước khi tra mình thuộc Gen nào.
Khóa học quản lý tại SanSan Academy gồm ba chương trình kỹ năng lãnh đạo và quản lý: CEO, Quản lý cấp trung, Leadership. Chọn khóa theo việc bạn đang vướng.
Thế hệ (generation) là gì?
Thế hệ là một nhóm người sinh trong khoảng thời gian gần nhau và cùng trải qua một số biến chuyển xã hội ở những giai đoạn tương tự của cuộc đời.
Trong nghiên cứu, nhóm người sinh cùng một giai đoạn còn được gọi là cohort. Nhà nghiên cứu so sánh các cohort để tìm hiểu thay đổi về kinh tế, công nghệ và văn hóa. Nhãn Gen không phải chuẩn pháp lý hay phép đo tính cách của từng người.
Gen X là gì?
Gen X (Generation X) thường chỉ những người sinh từ năm 1965 đến 1980, nằm sau Baby Boomers và trước Gen Y.
Nhiều thành viên Gen X lớn lên cùng phương tiện analog rồi chứng kiến máy tính cá nhân và Internet phổ biến khi trưởng thành. Sự chuyển tiếp này giúp hình dung bối cảnh công nghệ của nhóm, nhưng tốc độ tiếp cận vẫn khác nhau giữa các quốc gia và gia đình.
Gen Y là gì? Millennials là thế hệ nào?
Gen Y và Millennials là hai tên gọi của cùng một thế hệ. Theo mốc Pew thường dùng, nhóm này sinh trong giai đoạn 1981–1996.
Tên Millennials gắn với việc nhiều thành viên bước vào tuổi trưởng thành quanh thời điểm chuyển sang thiên niên kỷ mới. Internet, điện thoại di động và máy tính cá nhân dần trở thành những công cụ quen thuộc trong học tập, công việc và giao tiếp của họ.
Gen Z là gì?
Gen Z là thế hệ đứng sau Millennials. Một cách phân loại được sử dụng rộng rãi đặt Gen Z trong khoảng 1997–2012.
Nhiều thành viên Gen Z tiếp xúc với Internet, mạng xã hội và smartphone từ nhỏ. Vì vậy, digital natives là thuật ngữ thường dùng để mô tả việc họ lớn lên trong môi trường công nghệ số. Mức độ tiếp cận thiết bị không đồng nghĩa với khả năng sử dụng công nghệ thành thạo.
Gen Alpha là gì?
Gen Alpha (Gen A) đứng sau Gen Z, gồm nhóm sinh từ 2010 đến 2024 theo McCrindle. Nếu dùng khoảng 1997–2012 cho Gen Z, mốc bắt đầu Alpha sẽ là năm 2013. Bạn không nên dùng đồng thời hai khoảng chồng lấn trong cùng một bảng phân nhóm.
Alpha mở đầu chuỗi tên theo chữ cái Hy Lạp sau X, Y, Z của bảng chữ cái Latin.
Trong thời gian nhóm này lớn lên, thiết bị thông minh và nền tảng số ngày càng phổ biến. AI cũng dần xuất hiện trong công cụ học tập và sinh hoạt, với mức tiếp cận khác nhau tùy điều kiện gia đình.
Gen Beta là gì?
Theo hệ McCrindle, Gen Beta là nhóm sinh trong giai đoạn 2025–2039 và đứng sau Gen Alpha.
Những thành viên đầu tiên của Gen Beta mới chào đời từ năm 2025, nên hiện chưa có đủ dữ liệu để kết luận về hành vi, năng lực hay phong cách sống của thế hệ này. Các mô tả liên quan đến AI, tự động hóa và môi trường kết nối chỉ nên được hiểu là dự báo về bối cảnh họ có thể lớn lên.
Thế hệ giữa chiến tranh – Interbellum Generation
Interbellum Generation là tên gọi ít phổ biến cho một nhóm sinh đầu thế kỷ XX, thường được ghi khoảng 1901–1913 trong một số tài liệu. Nhãn này gắn với bối cảnh giữa hai cuộc thế chiến.
Khoảng năm trên nằm trong phạm vi 1901–1927 thường dùng cho Greatest Generation. Vì hai nhóm chồng lấn, Interbellum không nên được xếp như một thế hệ tách biệt đứng ngay trước Greatest Generation.
Greatest Generation là thế hệ nào?
Greatest Generation thường chỉ nhóm sinh vào đầu thế kỷ XX, lớn lên trong Đại suy thoái và gắn với giai đoạn Thế chiến thứ hai.
Khoảng 1901–1927 là một mốc thường được nhắc đến, trong khi một số hệ dùng phạm vi hẹp hơn. Tên gọi này được phổ biến trong bối cảnh Hoa Kỳ, nên không nên mặc định rằng mọi quốc gia đều có cùng trải nghiệm thế hệ. Interbellum có thể được xem là một nhóm nhỏ nằm trong phần đầu của phạm vi trên.
Silent Generation là gì?
Silent Generation (thế hệ im lặng) thường gồm những người sinh trong khoảng 1928–1945, sau Greatest Generation và trước Baby Boomers. Nhiều thành viên trải qua thời thơ ấu hoặc tuổi trẻ giữa Đại suy thoái, Thế chiến thứ hai và những năm đầu hậu chiến.
Tên Silent Generation được dùng trong bối cảnh lịch sử Hoa Kỳ. Nó không cho biết một người cụ thể ít nói hay ít thể hiện quan điểm.
Baby Boomers là gì?
Baby Boomers là thế hệ sinh trong giai đoạn 1946–1964. Tên gọi bắt nguồn từ làn sóng gia tăng số ca sinh sau Thế chiến thứ hai, đặc biệt tại Hoa Kỳ và một số quốc gia có hiện tượng nhân khẩu học tương tự. Đây là một trong số ít ranh giới thế hệ gắn trực tiếp với dữ liệu sinh, thay vì chỉ dựa vào quy ước đặt tên.
Trong chuỗi thường gặp, Baby Boomers đứng sau Silent Generation và ngay trước Gen X.
Gen X, Y, Z, Alpha và Beta khác nhau như thế nào?
Khác biệt rõ nhất giữa Gen X, Gen Y, Gen Z, Gen Alpha và Gen Beta nằm ở khoảng năm sinh, vị trí trong chuỗi và mức dữ liệu đã có. Bảng dưới đây ưu tiên những tiêu chí có thể kiểm tra, thay vì gán cho mỗi Gen một danh sách tính cách cố định.
| Tiêu chí | Gen X | Gen Y / Millennials | Gen Z | Gen Alpha | Gen Beta |
|---|---|---|---|---|---|
| Mốc năm sinh tham khảo | 1965–1980 | 1981–1996 | 1997–2012 | Từ 2013 nếu kết thúc Gen Z ở 2012. Theo McCrindle: 2010–2024 | 2025–2039 theo McCrindle |
| Tên tiếng Anh | Generation X | Generation Y / Millennials | Generation Z | Generation Alpha | Generation Beta |
| Thế hệ đứng trước | Baby Boomers | Gen X | Gen Y / Millennials | Gen Z | Gen Alpha |
| Thế hệ đứng sau | Gen Y / Millennials | Gen Z | Gen Alpha | Gen Beta theo McCrindle | Gen Gamma nếu hệ tên tiếp tục |
| Mức độ thống nhất về mốc năm | Khá phổ biến | Khá phổ biến | Khá phổ biến nhưng không tuyệt đối | Khác rõ giữa một số hệ | Chủ yếu gắn với hệ McCrindle |
| Mức dữ liệu quan sát | Dài hạn | Dài hạn | Đang tiếp tục tích lũy | Phần lớn thành viên còn trẻ | Rất hạn chế |
Chẳng hạn, người sinh năm 2011 thuộc Alpha theo McCrindle nhưng thuộc Gen Z nếu dùng khoảng 1997–2012. Sự khác nhau đến từ quy ước của hai nguồn. Khi lập bảng hoặc phân nhóm dữ liệu, hãy chọn một hệ và dùng nhất quán cả mốc bắt đầu lẫn kết thúc.
Thứ tự các thế hệ trước và sau Gen X, Gen Z, Gen Alpha, Gen Beta
Trong cách sắp xếp hiện đại, thứ tự thường gặp là Baby Boomers, Gen X, Gen Y hoặc Millennials, Gen Z, Gen Alpha rồi Gen Beta. Riêng Alpha và Beta cần được đọc cùng hệ phân loại vì mốc ranh giới chưa có mức đồng thuận như ba nhóm liền trước.
- Trước Gen X là Baby Boomers.
- Trước Gen Z là Gen Y hoặc Millennials.
- Sau Gen Z là Gen Alpha.
- Sau Gen Alpha là Gen Beta theo hệ McCrindle.
- Sau Gen Beta có thể là Gen Gamma nếu chuỗi Alpha, Beta, Gamma tiếp tục.
Gen Gamma mới là tên dự kiến nếu chuỗi chữ cái Hy Lạp tiếp tục, chưa phải một cohort có dữ liệu quan sát.
Mọi người cũng hỏi
Cách gọi 9x, 10x theo thập niên sinh không trùng hoàn toàn với các nhóm Gen. Bạn có thể đối chiếu như sau.
9x là gì, thuộc Gen nào và bao nhiêu tuổi?
9x là cách gọi những người sinh từ năm 1990 đến 1999. Theo hệ Millennials 1981–1996 và Gen Z 1997–2012, nhóm 9x không nằm trọn trong một thế hệ: người sinh 1990–1996 thuộc Gen Y, còn 1997–1999 thuộc Gen Z.
Trong năm 2026, người sinh thập niên 1990 lần lượt bước sang 27–36 tuổi. Tuổi tại một ngày cụ thể còn phụ thuộc người đó đã qua sinh nhật hay chưa.
10x là gì, thuộc Gen Z hay Gen Alpha?
10x là nhóm sinh từ năm 2000 đến 2009. Cả khoảng 2000–2009 đều thuộc Gen Z trong hai cách chia thường gặp: 1997–2012 và 1995–2009 của McCrindle. Nhóm 10x không thuộc Gen Alpha trong hai hệ này.
Kết luận
Để tra mình thuộc Gen nào, hãy đối chiếu năm sinh với một hệ phân loại nhất quán. Với người sinh gần ranh giới giữa hai nhóm, kết quả có thể khác nhau theo nguồn. Nhãn thế hệ hữu ích khi tìm hiểu bối cảnh xã hội, nhưng không thay thế việc tìm hiểu từng người.
Bài viết liên quan
- AR (Augmented Reality) là gì? Ứng dụng của công nghệ AR
- Data Warehouse là gì? Những đặc điểm kỹ thuật của DW
- Kinh tế xanh là gì? Các nguyên tắc trong phát triển kinh tế xanh
- Supplier là gì? Mối quan hệ của Supplier trong Logistics
- Trái phiếu xanh là gì? Các loại trái phiếu xanh trên thế giới
- Tín dụng xanh là gì? Các lĩnh vực có thể tiếp cận tín dụng xanh
