Kinh tế số là gì? Thực trạng triển khai kinh tế số tại Việt Nam

Kinh tế số hiện diện khi bạn đặt hàng qua ứng dụng, sử dụng ngân hàng trực tuyến hoặc làm việc trên phần mềm được cung cấp qua Internet. Với doanh nghiệp, thay đổi còn nằm ở cách dữ liệu đơn hàng được chuyển đến kho, bộ phận sản xuất và người giao hàng. Công nghệ tham gia vào cả sản phẩm được bán lẫn quá trình đưa sản phẩm đến khách hàng.

Tuy vậy, doanh thu trên một sàn giao dịch và phần đóng góp vào GDP là hai chỉ tiêu khác nhau. Hiểu đúng phạm vi kinh tế số giúp bạn đọc các số liệu về Việt Nam rõ hơn, đồng thời xác định doanh nghiệp nên bắt đầu ứng dụng từ công việc nào.

Kinh tế số là gì?

Kinh tế số (Digital Economy) là các hoạt động kinh tế sử dụng công nghệ số và dữ liệu để sản xuất, phân phối hoặc cung cấp sản phẩm và dịch vụ. Những hoạt động này bao gồm việc tạo ra sản phẩm công nghệ, vận hành nền tảng trực tuyến và ứng dụng công nghệ vào các ngành kinh tế.

Khái niệm kinh tế số có phạm vi rộng, từ doanh nghiệp phần mềm đến những đơn vị sử dụng hệ thống số trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. Công nghệ có thể là sản phẩm được bán hoặc là công cụ giúp tổ chức phục vụ khách hàng. Cách xác định phạm vi cụ thể còn phụ thuộc vào mục đích phân tích và phương pháp đo lường.

Nền kinh tế số phát triển cùng quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp và xã hội. Giá trị xuất hiện khi công nghệ giúp thực hiện một hoạt động mới hoặc cải thiện kết quả của hoạt động đang có. Vì vậy, việc sử dụng một phần mềm cần được xem cùng những thay đổi trong quy trình và cách làm việc.

Vai trò và lợi ích của kinh tế số

Kinh tế số tạo thêm cách tổ chức sản xuất và giao dịch giữa các bên trên thị trường. Những lợi ích được hình thành thông qua việc sử dụng dữ liệu, mở rộng kết nối và cải thiện quá trình thực hiện công việc.

Thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới mô hình kinh doanh

Công nghệ số cho phép doanh nghiệp thiết kế những cách cung cấp sản phẩm mới. Một đơn vị có thể bán phần mềm theo gói thuê bao hoặc cung cấp dịch vụ dựa trên nhu cầu sử dụng. Các mô hình này thay đổi cách khách hàng tiếp cận sản phẩm và cách doanh nghiệp tạo doanh thu.

Báo cáo Data for Better Lives năm 2021 của Ngân hàng Thế giới mô tả cách nền tảng số kết nối cung và cầu để giảm những trở ngại trong giao dịch. Một ví dụ được nêu là việc kết nối nông dân có máy kéo chưa sử dụng với người đang cần thuê máy tại Tây Phi.

Nâng cao năng suất và giảm chi phí giao dịch

Khi dữ liệu đơn hàng được chuyển thống nhất giữa bộ phận bán hàng và kho, nhân viên bớt phải nhập lại hoặc gọi hỏi từng đơn. Phần thời gian tiết kiệm đến từ việc giảm thao tác và chờ đợi trong một quy trình cụ thể. Giao dịch trực tuyến cũng có thể giảm chi phí tìm kiếm đối tác và trao đổi thông tin, nhưng kết quả còn phụ thuộc cách tổ chức công việc.

Nghiên cứu Generative AI at Work sử dụng dữ liệu của 5.172 nhân viên hỗ trợ khách hàng khi triển khai trợ lý AI. Nhóm nghiên cứu ghi nhận số vấn đề xử lý mỗi giờ tăng bình quân 15%, với tác động khác nhau giữa các nhóm nhân viên. Đây là kết quả của một bối cảnh công việc được nghiên cứu, không phải mức tăng năng suất mặc định khi doanh nghiệp đưa AI vào sử dụng.

Mở rộng thị trường và khả năng tiếp cận dịch vụ

Kênh số giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm đến những khách hàng ngoài khu vực điểm bán. Người dùng có thể tìm kiếm thông tin và thực hiện một số giao dịch theo thời gian thuận tiện. Đối với dịch vụ tài chính, thiết bị di động tạo thêm cách tiếp cận thanh toán và quản lý tài khoản.

Báo cáo Global Findex 2025 của Ngân hàng Thế giới cho biết 42% người trưởng thành tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình đã thanh toán điện tử cho người bán trong năm 2024. Tỷ lệ tương ứng năm 2021 là 35%. Số liệu phản ánh việc sử dụng thanh toán số ngày càng phổ biến trong nhóm quốc gia được khảo sát.

Khả năng tiếp cận vẫn phụ thuộc vào thiết bị và kỹ năng của người sử dụng. Doanh nghiệp cũng phải xử lý những yêu cầu về giao hàng hoặc hỗ trợ sau giao dịch. Mở thêm kênh trực tuyến vì thế cần đi cùng năng lực phục vụ khách hàng trên kênh đó.

Các thành phần chính của kinh tế số

Một cách phân nhóm được sử dụng trong chính sách phát triển tại Việt Nam gồm kinh tế số ICT, kinh tế số nền tảng và kinh tế số trong các ngành. Cách chia này giúp nhận diện hoạt động cung cấp công nghệ cùng những hoạt động sử dụng công nghệ để tạo giá trị kinh tế.

Kinh tế số ICT

Kinh tế số ICT gắn với công nghiệp công nghệ thông tin và dịch vụ viễn thông. Nhóm này bao gồm các hoạt động sản xuất phần cứng, phát triển phần mềm và cung cấp những dịch vụ công nghệ liên quan. Đây là nguồn cung thiết bị và giải pháp để các hoạt động số được thực hiện.

Một doanh nghiệp cung cấp phần mềm quản lý bán hàng tạo doanh thu từ sản phẩm hoặc dịch vụ công nghệ của mình. Khách hàng sử dụng phần mềm đó để quản lý hoạt động trong một ngành khác. Mối liên hệ này cho thấy khu vực ICT cung cấp nền tảng cho quá trình số hóa của nhiều lĩnh vực.

Kinh tế số nền tảng

Kinh tế số nền tảng gồm hoạt động của những hệ thống trực tuyến kết nối cung, cầu và cung cấp dịch vụ trên mạng. Chẳng hạn, sàn thương mại điện tử tổ chức cách người bán đăng sản phẩm, người mua tìm kiếm và các bên thực hiện giao dịch. Đơn vị vận hành có thể thu phí giao dịch, quảng cáo hoặc dịch vụ hỗ trợ tùy mô hình. Phần hoạt động của nền tảng cần được phân biệt với hoạt động sản xuất, bán hàng của những doanh nghiệp tham gia trên đó.

Kinh tế số trong các ngành và lĩnh vực

Thành phần này gắn với việc ứng dụng công nghệ số vào các ngành như sản xuất, nông nghiệp và tài chính. Doanh nghiệp vẫn tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ của ngành mình nhưng sử dụng hệ thống số trong quá trình thực hiện. Dữ liệu có thể hỗ trợ lập kế hoạch và kiểm soát chất lượng.

Chẳng hạn, một nhà máy theo dõi tình trạng thiết bị để chủ động sắp xếp bảo trì. Giá trị của ứng dụng thể hiện ở những thay đổi trong vận hành và kết quả sản xuất. Khi đo lường đóng góp kinh tế số, phần giá trị được tính cần tuân theo phương pháp thống kê thay vì mặc nhiên lấy toàn bộ doanh thu của doanh nghiệp.

Đặc điểm của nền kinh tế số

Nền kinh tế số có những đặc điểm gắn với cách thông tin và giao dịch được tổ chức. Dữ liệu cùng nền tảng tạo điều kiện kết nối thị trường, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng mở rộng hoạt động.

Dữ liệu được khai thác để tạo giá trị

Dữ liệu lịch hẹn có thể giúp một cơ sở dịch vụ bố trí nhân sự theo nhu cầu ở từng khung giờ. Nếu một khách bị ghi thành nhiều lượt hoặc lịch đã hủy vẫn được tính là sẽ đến, đơn vị có thể sắp xếp người lệch với nhu cầu thực tế. Giá trị của dữ liệu vì thế gắn với cả chất lượng bản ghi và cách sử dụng trong công việc.

Doanh nghiệp cần thống nhất người cập nhật, thời điểm cập nhật và cách sửa thông tin sai trước khi dựa vào báo cáo để ra quyết định. Quyền truy cập cũng phải phù hợp với nhiệm vụ, nhất là khi dữ liệu có thông tin của khách hàng. Có nhiều dữ liệu hơn không tự giải quyết được những vấn đề này.

Nền tảng số kết nối các bên tham gia thị trường

Một nền tảng kết nối thị trường phải giúp từng bên thực hiện được phần việc của mình: người bán đưa ra thông tin sản phẩm, người mua tìm và lựa chọn, còn giao dịch được ghi nhận theo cơ chế của hệ thống. Tìm kiếm, thanh toán và đánh giá là những chức năng hỗ trợ quá trình đó.

Trải nghiệm còn phụ thuộc việc ai chịu trách nhiệm khi phát sinh sự cố. Người bán cần biết cách tính phí và ghi nhận đơn, người mua cần biết nơi phản ánh khi dịch vụ không đúng thỏa thuận. Cơ chế xử lý rõ ràng giúp các bên tiếp tục giao dịch thay vì chỉ tạo thêm lượt truy cập cho nền tảng.

Hiệu ứng mạng lưới ảnh hưởng đến khả năng mở rộng

Hiệu ứng mạng lưới xuất hiện khi giá trị sử dụng của một sản phẩm hoặc nền tảng thay đổi theo số người tham gia. Trên một sàn giao dịch, thêm người bán phù hợp có thể giúp người mua có nhiều lựa chọn hơn. Lượng khách hàng lớn hơn cũng có thể thu hút thêm nhà cung cấp.

Tuy nhiên, việc tăng số người tham gia phải đi cùng chất lượng vận hành. Nội dung kém chất lượng hoặc giao dịch thiếu tin cậy có thể làm trải nghiệm suy giảm khi nền tảng mở rộng. Khả năng kiểm soát và hỗ trợ người dùng vì thế vẫn ảnh hưởng đến hiệu quả của mạng lưới.

Ví dụ về kinh tế số trong thực tế

Giả sử một xưởng sản xuất mua phần mềm quản lý và đặt nguyên vật liệu qua một sàn giao dịch. Trong cùng tình huống, công nghệ tạo giá trị theo ba cách:

• Đơn vị phát triển phần mềm cung cấp sản phẩm công nghệ và thu tiền sử dụng, kèm dịch vụ hỗ trợ theo gói đã thỏa thuận.
• Sàn giao dịch kết nối xưởng với nhà cung cấp nguyên vật liệu, tổ chức thông tin và giao dịch, rồi thu phí theo mô hình hoạt động của mình.
• Xưởng vẫn bán sản phẩm vật chất, nhưng dùng dữ liệu đơn hàng và tồn kho để lập kế hoạch nguyên vật liệu, giảm việc hỏi lại giữa các bộ phận.

Đây là ví dụ giả định để phân biệt vai trò của bên cung cấp công nghệ, bên vận hành nền tảng và bên ứng dụng. Khi đo lường đóng góp kinh tế số, không thể cộng toàn bộ doanh thu của ba bên rồi coi đó là phần giá trị tăng thêm trong GDP.

Thực trạng kinh tế số tại Việt Nam

Kinh tế số Việt Nam đang phát triển qua cả hoạt động công nghệ và việc số hóa các ngành. Để hiểu thực trạng, cần xem số liệu đóng góp vào nền kinh tế cùng mức độ ứng dụng và định hướng phát triển.

Quy mô và đóng góp của kinh tế số vào nền kinh tế

Theo thông cáo của Cục Thống kê công bố tháng 1/2026, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 ước đạt 14,02% GDP, tương đương khoảng 72,1 tỷ USD. Đây là kết quả ước tính theo phương pháp thống kê được cơ quan này sử dụng.

Khi đọc chỉ tiêu này, cần chú ý cụm giá trị tăng thêm. Chỉ tiêu được xác định trên phần giá trị tạo ra sau khi trừ chi phí đầu vào trung gian theo phương pháp tài khoản quốc gia. Việc cộng doanh thu qua nhiều khâu có thể khiến cùng một phần giá trị bị tính lặp.

Mức độ ứng dụng công nghệ giữa các ngành

Trong kết quả năm 2025 của Cục Thống kê, các ngành kinh tế số lõi đóng góp 8,42% GDP và phần số hóa trong các ngành khác đóng góp 5,6% GDP. Những lĩnh vực có giá trị tăng thêm kinh tế số đáng chú ý gồm thương mại, năng lượng và dịch vụ tài chính. Các số liệu này cho thấy đóng góp được hình thành từ cả khu vực công nghệ lẫn ứng dụng trong những ngành khác.

Mức độ ứng dụng còn khác nhau giữa các doanh nghiệp trong cùng ngành. Một đơn vị có thể đã kết nối dữ liệu giữa nhiều bộ phận trong khi đơn vị khác mới sử dụng phần mềm cho từng nghiệp vụ riêng. Vì vậy, đánh giá cần xem công nghệ đã tham gia đến đâu trong quá trình tạo ra sản phẩm và dịch vụ.

Định hướng phát triển đến năm 2030

Quyết định 1033/QĐ-TTg ngày 9/6/2026 phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026–2030. Chương trình đặt mục tiêu tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP đạt khoảng 30% và hỗ trợ tối thiểu 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số.

Định hướng này đặt ra yêu cầu mở rộng ứng dụng trong hoạt động của doanh nghiệp. Việc phát triển sản phẩm công nghệ cần được kết nối với khả năng sử dụng của từng ngành. Tiến độ thực hiện nên được theo dõi bằng kết quả vận hành và đóng góp thực tế của những hoạt động được triển khai.

Những điểm cần lưu ý khi đọc số liệu kinh tế số

Báo cáo e-Conomy SEA 2025 do Google, Temasek và Bain & Company công bố dự báo Việt Nam đạt 39 tỷ USD tổng giá trị hàng hóa, viết tắt là GMV, vào cuối năm 2025. Con số này được công bố theo phạm vi những lĩnh vực trực tuyến mà báo cáo theo dõi.

Các báo cáo có thể sử dụng những chỉ tiêu khác nhau dù cùng đề cập quy mô kinh tế số. Bảng dưới đây giúp xác định ý nghĩa của từng chỉ tiêu trước khi đối chiếu.

Để theo dõi thay đổi qua thời gian, nên lựa chọn chuỗi số liệu có cùng phương pháp và phạm vi. Khi cơ quan công bố cập nhật cách đo, cần đọc phần giải thích trước khi kết luận về mức tăng hoặc giảm.

Thuận lợi và khó khăn khi phát triển kinh tế số tại Việt Nam

Quá trình phát triển kinh tế số chịu ảnh hưởng từ hạ tầng và nhu cầu thị trường cùng năng lực của doanh nghiệp. Những điều kiện thuận lợi cần được khai thác đồng thời với việc xử lý các rào cản trong ứng dụng.

Hạ tầng kết nối, nhu cầu thị trường và chính sách hỗ trợ

Doanh nghiệp có thể tận dụng mạng viễn thông, dịch vụ công nghệ, kênh thanh toán và thói quen mua sắm trực tuyến đã hình thành trên thị trường để thử cách phục vụ khách hàng mới. Những điều kiện bên ngoài này giúp giảm phần hạ tầng phải tự xây dựng, nhưng không thay thế việc chuẩn bị quy trình và nhân sự bên trong. Khi tìm chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, doanh nghiệp nên xác định rõ mình cần tư vấn quy trình, đào tạo hay giải pháp kỹ thuật để chọn hỗ trợ phù hợp. Mức độ sẵn sàng sử dụng mới quyết định nguồn lực nhận được có giải quyết đúng nhu cầu hay không.

Hạn chế về nguồn lực doanh nghiệp và kỹ năng của người lao động

Ngân sách triển khai không chỉ gồm tiền mua phần mềm. Doanh nghiệp còn phải tính thời gian làm sạch dữ liệu, điều chỉnh quy trình, đào tạo và hỗ trợ trong giai đoạn đầu. Với đơn vị nhỏ, việc dành người cho dự án có thể ảnh hưởng ngay đến hoạt động đang diễn ra.

Khó khăn về kỹ năng cũng xuất hiện khi nhân viên biết thao tác nhưng chưa hiểu dữ liệu mình nhập phục vụ bộ phận nào. Chẳng hạn, bán hàng và kho dùng khác đơn vị tính thì báo cáo vẫn sai dù cả hai đã cập nhật lên hệ thống. Đào tạo cần làm rõ cách phối hợp và kiểm tra những tình huống công việc như vậy.

Rủi ro dữ liệu và sự phụ thuộc vào nền tảng

Một tài khoản bán hàng bị chiếm quyền có thể làm gián đoạn đơn mới và liên hệ với khách hàng. Nếu dữ liệu cùng quyền quản trị tập trung ở một người, việc khôi phục cũng khó hơn khi người đó nghỉ việc hoặc không thể hỗ trợ. Doanh nghiệp cần kiểm soát tài khoản, phân quyền và khả năng phục hồi dữ liệu thay vì chỉ dựa vào việc hệ thống đang hoạt động bình thường.

Sự phụ thuộc vào nền tảng còn liên quan đến phí giao dịch, điều kiện sử dụng và khả năng chuyển sang dịch vụ khác. Trước khi tập trung phần lớn hoạt động vào một kênh, hãy xem dữ liệu nào có thể xuất, dữ liệu nào được tiếp tục sử dụng hợp pháp và cách duy trì phục vụ khách hàng nếu kênh bị gián đoạn. Khả năng tải một tệp dữ liệu không đồng nghĩa đã có đầy đủ quyền sử dụng mọi thông tin trong đó.

Giải pháp phát triển kinh tế số tại Việt Nam

Giải pháp phát triển cần kết nối chính sách với khả năng ứng dụng trong hoạt động thực tế. Hạ tầng và nhân lực phải được chuẩn bị để doanh nghiệp cùng người dân sử dụng công nghệ có hiệu quả.

Hoàn thiện thể chế và bảo vệ quyền lợi người dùng

Thể chế cần làm rõ trách nhiệm của người bán, nền tảng và đơn vị cung cấp dịch vụ để người dùng biết mình giao dịch với ai và khiếu nại ở đâu. Thông tin về sản phẩm, phí và cách xử lý tranh chấp phải được thể hiện đủ rõ để các bên áp dụng trong giao dịch thực tế.

Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Kế hoạch triển khai thi hành luật đặt ra việc phổ biến quy định và phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Với doanh nghiệp, việc chuẩn bị cần gắn với vai trò mình đang thực hiện trên môi trường số, thay vì dùng chung một bộ điều kiện cho mọi mô hình.

Phát triển hạ tầng số và khả năng tiếp cận công nghệ

Hạ tầng số cần được đánh giá bằng khả năng đáp ứng hoạt động thực tế, gồm chất lượng kết nối, xử lý và lưu trữ dữ liệu, chi phí sử dụng cùng yêu cầu an toàn. Một doanh nghiệp nhỏ có thể dùng dịch vụ phù hợp quy mô thay vì tự xây toàn bộ hệ thống, nhưng vẫn phải biết dữ liệu được lưu và bảo vệ như thế nào.

Khi nhiều hệ thống cùng phục vụ một quy trình, khả năng tích hợp quyết định thông tin có được chuyển tiếp hay nhân viên vẫn phải nhập lại. Doanh nghiệp nên kiểm tra cách kết nối qua API, định dạng xuất dữ liệu và công việc cần làm khi đổi nhà cung cấp. Đây là những yêu cầu cần làm rõ trước khi lựa chọn dịch vụ để tránh chi phí chuyển đổi ngoài dự kiến.

Đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ

Đào tạo nên bắt đầu từ nhiệm vụ cụ thể: người bán ghi nhận đơn, kho cập nhật xuất hàng và quản lý đọc được trạng thái của cả quá trình. Nhân viên cần hiểu dữ liệu mình nhập được dùng ở bước tiếp theo ra sao, còn quản lý phải biết phát hiện báo cáo thiếu hoặc sai. Thực hành trên tình huống đang gặp giúp xác định chỗ khó sử dụng và chỗ quy trình chưa thống nhất.

Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp vì thế cần kết hợp tư vấn cách làm với lựa chọn công cụ. Sau khi xác định phần việc cần cải thiện, đơn vị tư vấn và doanh nghiệp mới có cơ sở giới hạn phạm vi dự án, phân công người phụ trách và thống nhất cách đánh giá kết quả.

Các bước giúp doanh nghiệp tham gia kinh tế số

Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ một hoạt động đang gây mất thời gian hoặc hạn chế khả năng phục vụ khách hàng. Cách triển khai theo từng bước giúp kiểm tra mức độ phù hợp của công nghệ trước khi tăng quy mô đầu tư.

Xác định vấn đề và mục tiêu kinh doanh

Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng một vấn đề có thể quan sát được trong công việc. Trong ví dụ giả định, cửa hàng phải gọi hỏi kho nhiều lần trước khi xác nhận hàng cho khách, khiến đơn bị chờ. Đội ngũ cần ghi nhận thời gian xử lý và nguyên nhân ở từng bước để biết thông tin tồn kho chưa được cập nhật hay cách phối hợp giữa bán hàng và kho đang vướng.

Từ đó, mục tiêu của dự án có thể tập trung vào việc rút ngắn thời gian xác nhận đơn, với phạm vi là quy trình bán hàng và kho liên quan. Cách xác định này giúp chọn yêu cầu cần giải quyết trước thay vì gom mọi nhu cầu vào một lần triển khai.

Người phụ trách cần thống nhất tiêu chí hoàn thành với những bộ phận tham gia trước khi chọn công cụ. Nếu nguyên nhân nằm ở thời điểm cập nhật tồn kho, dự án phải xử lý được trách nhiệm cập nhật chứ không chỉ bổ sung một màn hình theo dõi.

Chuẩn hóa quy trình và dữ liệu

Trước khi đưa quy trình lên hệ thống, các bộ phận cần thống nhất ba nhóm thông tin:

• Trình tự và trách nhiệm: ai ghi nhận đơn, thời điểm nào kho xác nhận, ai được thay đổi trạng thái hoặc xử lý ngoại lệ.
• Quy ước dữ liệu: mã sản phẩm, đơn vị tính, cách ghi trạng thái và nguyên tắc sửa bản ghi sai dùng thống nhất giữa các bộ phận.
• Chất lượng và quyền truy cập: kiểm tra dữ liệu trùng, thông tin đã lỗi thời, người được xem hoặc sửa từng nhóm dữ liệu và phương án sao lưu.

Khi chuyển dữ liệu, đội ngũ cần đối chiếu kết quả trên hệ thống mới với nguồn đã thống nhất. Nếu chưa rõ một đơn đang ở trạng thái nào hoặc ai chịu trách nhiệm cập nhật, việc đổi công cụ chưa giải quyết được sự chồng chéo trong công việc.

Lựa chọn công nghệ và triển khai thử nghiệm

Yêu cầu đã thống nhất là cơ sở chọn công nghệ và tổ chức thử nghiệm. Doanh nghiệp cần kiểm tra khả năng tích hợp, chi phí trong thời gian sử dụng và cách giải pháp xử lý các nhiệm vụ thực tế, thay vì chỉ so danh sách tính năng. Có thể giới hạn thử nghiệm ở một bộ phận hoặc nhóm sản phẩm để theo dõi rõ vấn đề phát sinh.

Trước khi bắt đầu, hãy chốt người tiếp nhận lỗi, mốc đánh giá và điều kiện tiếp tục. Trong thời gian thử, cần ghi lại bước khó thao tác, dữ liệu chưa chính xác và phần phối hợp còn vướng để điều chỉnh. Quyết định mở rộng nên dựa vào kết quả so với mục tiêu, đồng thời tính chi phí cần thêm để hệ thống đáp ứng được yêu cầu.

Đào tạo nhân sự và đánh giá kết quả trước khi mở rộng

Nhân sự tham gia thử nghiệm cần được thực hành đúng nhiệm vụ, biết nơi tìm hỗ trợ và có hướng dẫn cho những thao tác thường dùng. Việc đánh giá sau đó phải đối chiếu với tình hình trước triển khai, tập trung vào:

• Kết quả công việc như thời gian xử lý và tỷ lệ sai sót, gắn với mục tiêu đã thống nhất.
• Khó khăn của người dùng, những thao tác còn phải làm ngoài hệ thống và khả năng hỗ trợ khi phát sinh lỗi.
• Thay đổi về khối lượng hoặc điều kiện làm việc có thể ảnh hưởng đến kết quả so sánh.

Nếu thử nghiệm đáp ứng tiêu chí, doanh nghiệp có thể mở rộng theo từng giai đoạn. Hướng dẫn cần được cập nhật từ những vấn đề đã xử lý, đồng thời kiểm tra nhân lực hỗ trợ và tác động đến bộ phận tiếp theo trước khi thêm người sử dụng.

Kết luận

Kinh tế số được hình thành từ hoạt động cung cấp công nghệ và việc ứng dụng công nghệ vào nhiều ngành kinh tế. Để hiểu quy mô và tác động, cần xem rõ phạm vi hoạt động cùng phương pháp đo của từng chỉ tiêu.

Với doanh nghiệp, bước tham gia phù hợp bắt đầu từ một vấn đề kinh doanh cụ thể. Khi quy trình và dữ liệu được chuẩn bị tốt, đội ngũ có cơ sở thử nghiệm công nghệ rồi đánh giá kết quả trước khi mở rộng. Cách làm này giúp việc đầu tư gắn với nhu cầu vận hành và khả năng phục vụ khách hàng.