Giải đúng một bài toán, giữ bình tĩnh khi bị góp ý và hiểu điều người khác đang lo lắng là những khả năng khác nhau. EQ và IQ được nhắc đến khi tìm hiểu các khả năng đó, nhưng không chỉ số nào đủ để kết luận về toàn bộ một người.
IQ gắn với kết quả kiểm tra năng lực nhận thức, còn EQ là cách gọi phổ biến khi nói về trí tuệ cảm xúc. Trước khi so sánh điểm hoặc tìm cách cải thiện, bạn cần biết công cụ đang đo điều gì và kết quả có thể dùng cho mục đích nào.
EQ là gì?
EQ (Emotional Quotient) thường được gọi là chỉ số trí tuệ cảm xúc, dùng để nói đến khả năng nhận biết, hiểu và xử lý thông tin cảm xúc của bản thân cùng người khác. Điểm EQ phụ thuộc vào mô hình và công cụ đánh giá, không phải một thang điểm chung cho mọi bài kiểm tra.
Trí tuệ cảm xúc còn được gọi là Emotional Intelligence, viết tắt EI. Năng lực này được vận dụng khi bạn tìm hiểu vì sao mình đang tức giận, cân nhắc cách phản ứng hoặc kiểm tra cách hiểu về cảm xúc của người đối diện. Người có năng lực cảm xúc vẫn có thể bộc lộ sự thất vọng và giữ quan điểm riêng, thay vì lúc nào cũng tỏ ra vui vẻ.
IQ là gì?
IQ (Intelligence Quotient) là chỉ số thông minh được xác định qua các bài kiểm tra trí tuệ chuẩn hóa. Chỉ số này phản ánh một số năng lực nhận thức như suy luận, hiểu ngôn ngữ, trí nhớ làm việc và tốc độ xử lý thông tin.
Điểm IQ được đối chiếu với nhóm tham chiếu phù hợp, thường theo độ tuổi. Chỉ số này hỗ trợ đánh giá năng lực nhận thức, nhưng không phản ánh đầy đủ khả năng sáng tạo, kỹ năng giao tiếp hay kinh nghiệm thực tế của một người.
Phân biệt IQ, EQ và các chỉ số khác
IQ tập trung vào năng lực nhận thức còn EQ liên quan đến việc nhận biết và xử lý cảm xúc. Một số khái niệm khác đề cập đến cách con người ứng phó với khó khăn hoặc tương tác trong môi trường xã hội. Tuy nhiên, chúng không cùng một hệ đo lường nên cần hiểu rõ từng khái niệm trước khi so sánh.
| Chỉ số hoặc khái niệm | Tên gọi và ý nghĩa | Khía cạnh được xem xét | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| IQ | Intelligence Quotient – Chỉ số thông minh | Năng lực suy luận và giải quyết vấn đề cùng các khả năng nhận thức như trí nhớ hoặc hiểu ngôn ngữ tùy bài kiểm tra. | Được xác định qua bài kiểm tra chuẩn hóa và đối chiếu với nhóm tham chiếu. Không đại diện cho toàn bộ năng lực của một người. |
| EQ | Emotional Quotient – Chỉ số trí tuệ cảm xúc | Khả năng nhận biết và hiểu cảm xúc của bản thân cùng người khác. Bao gồm việc sử dụng thông tin cảm xúc và điều chỉnh cảm xúc phù hợp. | Có nhiều mô hình và công cụ đánh giá. EQ không đơn thuần là khéo giao tiếp hoặc luôn giữ thái độ vui vẻ. |
| AQ | Adversity Quotient – Chỉ số ứng phó với nghịch cảnh | Cách phản ứng trước khó khăn. Trong mô hình AQ, các yếu tố gồm khả năng kiểm soát tình huống và mức độ chủ động cải thiện cùng phạm vi ảnh hưởng và thời gian khó khăn kéo dài. | Gắn với mô hình đánh giá cụ thể của PEAK Learning. Không thể quy đổi điểm AQ sang điểm IQ. |
| CQ | Cultural Intelligence – Trí tuệ văn hóa | Khả năng hiểu khác biệt văn hóa và điều chỉnh cách tương tác khi làm việc với những người có nền tảng khác nhau. | Trong bảng này, CQ được dùng theo nghĩa trí tuệ văn hóa. Không đồng nghĩa với việc biết nhiều ngoại ngữ hoặc thuộc nhiều phong tục. |
| Trí tuệ xã hội | Social Intelligence – Năng lực hiểu và ứng xử trong các tình huống xã hội | Nhận biết tín hiệu xã hội và hiểu hành vi của người khác để lựa chọn cách ứng xử phù hợp. | Có những thang đánh giá riêng như Tromsø Social Intelligence Scale. Không nên mặc định đây là một chỉ số có cách tính giống IQ. |
Các khía cạnh này có thể liên quan đến nhau nhưng không thay thế cho nhau. Khi đọc một kết quả đánh giá, bạn cần xem bài kiểm tra đo điều gì và sử dụng thang điểm nào thay vì chỉ dựa vào tên viết tắt hoặc một con số để kết luận về bản thân.
Vai trò của EQ và IQ đối với sự phát triển cá nhân
Năng lực nhận thức và năng lực cảm xúc đều có thể góp phần vào việc học tập, giải quyết vấn đề và phối hợp với người khác. Mức độ cần thiết thay đổi theo nhiệm vụ, nên câu hỏi IQ và EQ cái nào quan trọng hơn cần được xem xét trong một tình huống cụ thể.
IQ hỗ trợ học hỏi, phân tích và giải quyết vấn đề
Những năng lực nhận thức được bài kiểm tra IQ đánh giá hỗ trợ việc hiểu thông tin mới, nhận ra quy luật và kiểm tra lập luận. Trong học tập hoặc công việc, chúng được sử dụng khi phân tích yêu cầu và lựa chọn cách xử lý vấn đề.
Phân tích tổng hợp của Roth và cộng sự năm 2015 gồm 240 mẫu độc lập với 105.185 người tham gia, ghi nhận mối tương quan giữa kết quả kiểm tra trí tuệ và điểm học tập. Kết quả này cho thấy năng lực nhận thức có liên quan đến việc học, không có nghĩa điểm IQ quyết định toàn bộ thành tích của từng người.
EQ hỗ trợ quản lý cảm xúc, giao tiếp và hợp tác
Khi trao đổi dưới áp lực, nhận ra cảm xúc của mình và tìm hiểu điều người khác đang trải qua giúp bạn cân nhắc cách phản hồi. Một nghiên cứu của Lopes và cộng sự năm 2004 có mẫu gồm 118 sinh viên Mỹ ghi nhận điểm quản lý cảm xúc cao hơn liên hệ tích cực với chất lượng tương tác cùng bạn bè. Cả người tham gia lẫn hai người bạn của họ đều cung cấp đánh giá về tương tác. Nghiên cứu xét một khía cạnh của trí tuệ cảm xúc trong nhóm sinh viên này, không đo toàn bộ năng lực làm việc hay bảo đảm ai có điểm cao cũng giao tiếp tốt trong mọi tình huống.
Sự bổ trợ giữa EQ và IQ trong từng tình huống
Một nhóm chưa thống nhất phương án cần kiểm tra dữ kiện và rủi ro, đồng thời lắng nghe nguyên nhân bất đồng. Khả năng phân tích không tự giải quyết được mọi vướng mắc trong quan hệ, cũng như giữ không khí dễ chịu chưa đủ để chọn phương án đúng.
Phân tích tổng hợp của MacCann và cộng sự trên Psychological Bulletin năm 2020 sử dụng dữ liệu từ 158 công bố với 42.529 người học. Mối liên hệ giữa trí tuệ cảm xúc và kết quả học tập vẫn được ghi nhận sau khi xét đến trí tuệ và đặc điểm nhân cách. Năng lực cảm xúc vì thế cung cấp thêm thông tin khi xem xét kết quả học tập, chứ không thay thế năng lực nhận thức hoặc tạo ra một tỷ lệ đóng góp cố định cho mọi nhiệm vụ.
Năm thành phần của trí tuệ cảm xúc theo mô hình Goleman
Cách trình bày năm thành phần của Daniel Goleman thường được dùng để giải thích năng lực cảm xúc trong công việc và lãnh đạo. Đây là một khung tiếp cận, không phải năm điểm số độc lập hay cấu trúc duy nhất được mọi phương pháp đánh giá sử dụng.
Tự nhận thức
Tự nhận thức là khả năng nhận ra cảm xúc, điểm mạnh, hạn chế và tác động của chúng đến hành vi. Chẳng hạn, khi phản ứng mạnh với lời góp ý, bạn có thể nhận ra mình đang lo bị đánh giá thấp. Nỗi lo đó không tự chứng minh lời góp ý sai hoặc người nói có ý công kích. Phân biệt cảm xúc với sự việc cho bạn cơ hội kiểm tra nội dung phản hồi trước khi đồng ý, giải thích hoặc yêu cầu làm rõ.
Tự điều chỉnh
Tự điều chỉnh là lựa chọn cách hành động sau khi nhận biết cảm xúc. Một người vẫn có thể tức giận hoặc thất vọng, nhưng biết cân nhắc thời điểm, cách diễn đạt và hậu quả của phản ứng.
Trong một cuộc trao đổi căng thẳng, tự điều chỉnh có thể thể hiện qua việc tạm dừng, kiểm tra thông tin rồi quay lại vấn đề. Mục tiêu là xử lý cảm xúc đủ để tiếp tục hành động có chủ đích, không phải ép bản thân luôn vui vẻ.
Động lực nội tại
Động lực nội tại liên quan đến việc theo đuổi mục tiêu vì ý nghĩa, hứng thú hoặc giá trị mà bản thân nhìn nhận. Trong cách tiếp cận của Goleman, thành phần này còn gắn với sự chủ động và khả năng duy trì nỗ lực khi gặp trở ngại.
Một người muốn cải thiện kỹ năng thuyết trình có thể luyện tập vì cần trình bày ý tưởng rõ hơn trong công việc. Họ vẫn cần kế hoạch và phản hồi, thay vì chỉ dựa vào cảm giác hứng khởi ban đầu.
Đồng cảm
Đồng cảm đòi hỏi tìm hiểu cảm xúc và góc nhìn của người khác, thay vì mặc định mình đã biết họ nghĩ gì. Nếu đồng nghiệp cho biết đang quá tải, bạn có thể hỏi thêm về công việc và khó khăn họ gặp trước khi kết luận về thái độ. Hiểu khó khăn không đồng nghĩa chấp nhận mọi đề nghị hoặc bỏ qua trách nhiệm. Hai bên vẫn cần thống nhất thời hạn, phần việc và phương án hỗ trợ phù hợp.
Khóa học Kỹ năng quản lý cảm xúc
Nhận diện cảm xúc, hiểu tác nhân và chọn cách phản ứng phù hợp trong các tình huống công việc.
Kỹ năng xã hội
Kỹ năng xã hội được sử dụng để xây dựng quan hệ, giao tiếp, phối hợp và xử lý bất đồng. Trong công việc, điều cần đạt là các bên hiểu nhau và thống nhất hành động, không chỉ có một cuộc trò chuyện dễ chịu. Giải thích yêu cầu rõ và đặt câu hỏi phù hợp giúp làm rõ điều mỗi bên cần. Sau cuộc họp, việc xác nhận trách nhiệm cho biết ai sẽ làm gì để tiếp tục công việc. Khi có xung đột, trao đổi thẳng về vấn đề vẫn cần đi cùng cách ứng xử không công kích cá nhân.
Biểu hiện của năng lực cảm xúc trong công việc
Năng lực cảm xúc được nhận diện qua hành vi cụ thể trong nhiều tình huống. Đánh giá cần xem cách một người phản ứng, tiếp nhận thông tin và điều chỉnh sau phản hồi, thay vì suy đoán từ vẻ ngoài hoặc một lần trao đổi.
Nhận biết cảm xúc và lựa chọn phản ứng phù hợp
Chẳng hạn, khi khách hàng phàn nàn, một nhân viên nhận ra mình đang muốn phản bác để bảo vệ cách làm cũ. Thay vì trả lời ngay, họ hỏi rõ điều đã xảy ra và kiểm tra thông tin liên quan. Khả năng nhận biết cảm xúc thể hiện ở việc nhận ra trạng thái đang ảnh hưởng đến mình, còn lựa chọn phản ứng được xem qua cách làm sáng tỏ và xử lý vấn đề. Chỉ giữ vẻ bình tĩnh bên ngoài chưa đủ để đánh giá năng lực cảm xúc.
Lắng nghe và cân nhắc góc nhìn của người khác
Lắng nghe bao gồm theo dõi nội dung, đặt câu hỏi và kiểm tra điều mình hiểu. Người nghe cần phân biệt thông tin được nói trực tiếp với những suy đoán về cảm xúc hoặc ý định của đối phương.
Khi đồng nghiệp đề nghị đổi thời hạn, bạn có thể hỏi về trở ngại và những công việc đang phụ thuộc. Việc tìm hiểu giúp hai bên có cơ sở lựa chọn phương án, thay vì vội kết luận người kia thiếu trách nhiệm.
Tiếp nhận phản hồi và xử lý bất đồng
Tiếp nhận phản hồi không đồng nghĩa với đồng ý ngay. Người nhận cần hiểu hành vi nào được góp ý, ví dụ cụ thể và thay đổi mà người góp ý đang mong đợi.
Nếu không đồng tình, bạn có thể trình bày dữ kiện và hỏi lại tiêu chuẩn đánh giá. Cách trao đổi tập trung vào công việc giúp các bên xử lý vấn đề mà không biến bất đồng thành nhận xét về giá trị của nhau.
Phân biệt hành vi nhất thời với năng lực cảm xúc lâu dài
Một lần nổi giận hoặc trả lời vụng về chưa đủ để kết luận năng lực cảm xúc lâu dài. Áp lực, thiếu thông tin và khác biệt trong cách giao tiếp đều có thể ảnh hưởng đến phản ứng tại thời điểm đó. Muốn đánh giá, cần xem hành vi có lặp lại không, xảy ra trong bối cảnh nào, ảnh hưởng ra sao và người đó điều chỉnh thế nào sau phản hồi. Mô tả những điều quan sát được rồi tìm hiểu nguyên nhân sẽ hữu ích hơn việc gắn ngay nhãn EQ thấp.
Cách đo chỉ số IQ và EQ đơn giản tại nhà
Các bài tự làm tại nhà có thể giúp bạn làm quen với dạng câu hỏi về IQ hoặc nhìn lại cách ứng xử qua bảng hỏi EQ. Điểm nhận được chỉ nên diễn giải trong phạm vi công cụ đó. Khi cần kết quả đánh giá chuyên môn, bạn phải sử dụng công cụ phù hợp và tuân thủ quy trình tổ chức, chấm và diễn giải, không lấy điểm của một bài thử bất kỳ để thay thế.
Cách đo chỉ số IQ online
Trước hết, hãy kiểm tra đơn vị xây dựng, độ tuổi áp dụng, ngôn ngữ và hướng dẫn chấm điểm. Một bài gồm vài câu đố nhưng không giải thích cách đánh giá chưa đủ để xác định IQ. Mensa IQ Challenge là một lựa chọn để làm quen với dạng câu hỏi tìm quy luật hình ảnh. Mensa nêu rõ bài thử này phục vụ giải trí, điểm số không dùng để xét điều kiện gia nhập Mensa và không thay thế bài kiểm tra IQ được tổ chức, giám sát phù hợp.
Khi làm bài, hãy chọn lúc tỉnh táo, chuẩn bị nơi yên tĩnh và tắt thông báo. Đọc quy định về thời gian, giấy nháp rồi tự trả lời, không tra cứu hay nhờ giải giúp. Nếu bị gián đoạn hoặc không hiểu ngôn ngữ hướng dẫn, cần ghi nhận điều đó khi đọc kết quả.
Sau khi hoàn thành, hãy xem bài kiểm tra đánh giá khía cạnh nào thay vì chỉ giữ lại con số tổng. Làm lại nhiều lần đến mức nhớ đáp án rồi chọn điểm cao nhất sẽ không cho biết IQ của bạn một cách đáng tin cậy.
Cách đo chỉ số EQ bằng bảng hỏi
Bảng hỏi tự đánh giá yêu cầu bạn mô tả cách mình thường nhận biết cảm xúc và ứng xử. Trước khi trả lời, cần kiểm tra tác giả, cơ sở nghiên cứu và cách diễn giải các nhóm điểm. Đây là thông tin do chính bạn báo cáo về mình, khác với việc thực hiện nhiệm vụ năng lực trong một bài đánh giá.
Hãy dựa vào sự việc gần đây để chọn đáp án. Nếu được hỏi về cách phản ứng khi nhận góp ý, hãy nhớ một lần cụ thể và điều mình thực sự đã làm, thay vì chọn cách ứng xử mà mình muốn có. Ghi lại sự việc, cảm xúc và phản ứng cũng giúp bạn nhận ra những thói quen như ngắt lời khi tranh luận.
Bạn có thể hỏi người thường tương tác với mình xem trong những lần bất đồng, bạn có để họ nói hết ý hay không. Phản hồi này bổ sung cho việc quan sát và đối chiếu cách bạn nhìn bản thân với trải nghiệm của người khác. Tuy nhiên, nhật ký cùng góp ý riêng lẻ không tự tạo thành điểm EQ chuẩn hóa.
Cách rèn luyện trí tuệ cảm xúc
Rèn luyện nên tập trung vào những hành vi có thể quan sát và thực hành trong đời sống. Chọn một kỹ năng cụ thể, áp dụng trong tình huống phù hợp rồi nhận phản hồi sẽ dễ theo dõi hơn việc chỉ đặt mục tiêu tăng EQ.
Ghi nhận cảm xúc và xác định nguyên nhân
Sau một tình huống đáng chú ý, hãy ghi lại sự việc, cảm xúc, phản ứng và kết quả. Khi đọc lại, cần phân biệt điều đã quan sát với cách mình diễn giải. Đồng nghiệp chưa trả lời email là một sự việc, còn cho rằng họ không tôn trọng mình là suy đoán cần kiểm tra. Đối chiếu các lần ghi có thể giúp bạn nhận ra điều thường khiến mình căng thẳng, từ đó chọn tình huống cần luyện phản ứng khác.
Tạm dừng trước khi phản ứng trong tình huống căng thẳng
Khi nhận thấy mình đang mất bình tĩnh, có thể dành một khoảng ngắn để xem lại mục tiêu và điều cần nói. Nếu cuộc trao đổi chưa khẩn cấp, bạn có thể đề nghị tiếp tục sau khi đã chuẩn bị đủ thông tin.
Việc tạm dừng cần đi cùng thời điểm quay lại để không trở thành né tránh. Trong tình huống phải xử lý ngay, hãy ưu tiên câu hỏi làm rõ và thông tin cần thiết trước khi đưa ra nhận xét.
Luyện lắng nghe và kiểm tra lại điều mình hiểu
Hãy để người khác trình bày đủ ý rồi diễn đạt lại nội dung chính để xác nhận. Nếu chưa rõ, bạn có thể hỏi về điều họ cần, trở ngại đang gặp hoặc kết quả mong muốn. Khi người nói sửa cách hiểu của bạn, hãy điều chỉnh theo thông tin mới thay vì cố bảo vệ nhận định ban đầu. Việc xác nhận này giúp phản hồi bám vào điều họ thực sự nói, không chỉ vào suy đoán của người nghe.
Diễn đạt nhu cầu và góp ý rõ ràng
Một lời góp ý cần chỉ rõ sự việc, ảnh hưởng đến công việc và thay đổi đang được đề nghị. Bạn nên tránh lấy một hành vi để kết luận về toàn bộ tính cách hoặc năng lực của người khác.
Chẳng hạn, nếu báo cáo gửi sau hạn làm nhóm không kịp tổng hợp, hãy trao đổi về lần chậm đó và thống nhất mốc bàn giao tiếp theo. Hai bên có thể kiểm tra được vấn đề và cách khắc phục, thay vì tranh luận quanh nhận xét rằng người làm báo cáo luôn thiếu trách nhiệm.
Hiểu người nghe, tổ chức thông điệp, lắng nghe và phản hồi để giảm sai lệch trong công việc.
Tiếp nhận phản hồi và theo dõi thay đổi qua thực tế
Chọn một hành vi bạn muốn thay đổi, chẳng hạn làm rõ yêu cầu trước khi phản đối, rồi nhờ người thường làm việc cùng nhận xét qua các tình huống cụ thể. Sau mỗi lần thực hành, hãy đối chiếu mình đã làm khác điều gì và cuộc trao đổi có rõ hơn không.
Nói ít hơn chưa chắc là tiến bộ nếu bạn vẫn chưa hiểu vấn đề. Kết quả cần được nhìn qua cách các bên hiểu nhau và xử lý công việc, không chỉ qua số lần bạn lên tiếng.
Những hiểu lầm thường gặp về EQ và IQ
EQ và IQ dễ bị diễn giải thành những nhãn đơn giản như giỏi tư duy hoặc giỏi giao tiếp. Những cách hiểu dưới đây cần được kiểm tra để tránh đánh giá con người bằng một công thức hoặc một biểu hiện riêng lẻ.
EQ quyết định 80% và IQ quyết định 20% thành công
Tỷ lệ 80/20 không phải quy luật khoa học áp dụng cho mọi người và mọi nghề. Trước khi nói một yếu tố đóng góp bao nhiêu, phải xác định kết quả đang xét là điểm học tập, hiệu quả công việc hay một mục tiêu khác, rồi xem cách đo và đối tượng nghiên cứu. Phần kết quả không được IQ giải thích cũng không thể tự quy hết cho EQ. Kiến thức, kinh nghiệm, điều kiện học tập và nguồn lực vẫn có thể liên quan đến kết quả, nên không thể chia thành công thành hai phần cố định theo công thức này.
IQ cao đồng nghĩa với giao tiếp kém
Điểm IQ không phải phép đo mức độ hướng ngoại, khả năng lắng nghe hay cách xử lý bất đồng. Không có cơ sở để suy ra cách giao tiếp của một người chỉ từ việc họ đạt điểm cao trong bài kiểm tra nhận thức.
Một người có năng lực phân tích tốt vẫn có thể xây dựng quan hệ và rèn luyện kỹ năng giao tiếp. Khi đánh giá, cần quan sát từng năng lực thay vì mặc định có điểm mạnh ở lĩnh vực này thì phải yếu ở lĩnh vực khác.
EQ cao chỉ là khéo nói và làm hài lòng người khác
Khéo nói là một biểu hiện giao tiếp, nhưng chưa cho biết người đó hiểu cảm xúc hoặc quản lý phản ứng tốt đến đâu. Việc luôn đồng ý cũng có thể khiến yêu cầu và giới hạn của bản thân không được trình bày rõ.
Năng lực cảm xúc có thể thể hiện qua lời từ chối phù hợp hoặc cuộc góp ý thẳng thắn. Điều cần xem xét là người đó hiểu tình huống, cân nhắc tác động và trao đổi có trách nhiệm như thế nào.
Một điểm số có thể phản ánh toàn bộ năng lực cá nhân
Một công cụ chỉ đo các khía cạnh nằm trong thiết kế của nó, với nhóm tham chiếu và điều kiện kiểm tra tương ứng. Điểm nhận thức hay cảm xúc không bao quát hết kinh nghiệm, kiến thức nghề nghiệp, giá trị cá nhân hoặc khả năng thực hiện mọi nhiệm vụ. Vì vậy, kết quả có thể hỗ trợ tìm hiểu một điểm mạnh hoặc khó khăn cụ thể, nhưng không đủ để xếp loại toàn bộ con người. Khi sử dụng điểm, bạn cần quay lại mục đích đánh giá thay vì coi đó là kết luận về khả năng phát triển lâu dài.
Mọi người cũng hỏi về EQ và IQ
Những câu hỏi về điểm số thường xuất phát từ nhu cầu hiểu bản thân hoặc đánh giá người khác. Câu trả lời cần gắn với công cụ và bối cảnh để tránh tạo ra những chuẩn chung không có căn cứ.
IQ và EQ có gì khác nhau?
IQ và EQ được sử dụng để nói về những khía cạnh khác nhau của năng lực cá nhân. Bảng dưới đây phân biệt phạm vi và cách đánh giá, không dùng để xếp hạng giá trị của hai khái niệm.
| Tiêu chí | IQ | EQ |
|---|---|---|
| Tên đầy đủ | Intelligence Quotient | Emotional Quotient |
| Cách hiểu | Chỉ số từ bài kiểm tra trí tuệ chuẩn hóa | Cách gọi phổ biến liên quan đến trí tuệ cảm xúc. Điểm đo phụ thuộc công cụ |
| Khía cạnh được xem xét | Suy luận, hiểu ngôn ngữ, trí nhớ làm việc và những năng lực nhận thức khác | Nhận biết, hiểu và quản lý cảm xúc theo mô hình được sử dụng |
| Phương pháp đánh giá | Thực hiện nhiệm vụ theo quy trình kiểm tra chuẩn hóa | Nhiệm vụ năng lực, bảng hỏi tự báo cáo hoặc phản hồi từ người khác |
| Cách sử dụng kết quả | Đối chiếu với nhóm tham chiếu và xem các kết quả thành phần | Xem rõ phương pháp, thang đo và kết hợp với hành vi thực tế |
Không nên dùng điểm của hai công cụ để cộng lại hoặc so sánh trực tiếp nếu chúng không có cùng cơ sở đo lường. Mục đích sử dụng cần được xác định trước khi chọn cách đánh giá.
EQ của một người bình thường là bao nhiêu?
Không có một mức EQ trung bình duy nhất dùng cho mọi bài kiểm tra. Mỗi công cụ sử dụng mô hình, thang điểm và nhóm tham chiếu riêng để diễn giải kết quả. Vì thế, cần biết tên bài đánh giá và hướng dẫn của đơn vị xây dựng trước khi đọc con số là cao hay thấp. Điểm từ hai công cụ khác nhau không nên được xem như cùng một thang đo.
Người có EQ thấp là người như thế nào?
Cụm EQ thấp thường được dùng để nói về khó khăn trong nhận biết cảm xúc, điều chỉnh phản ứng hoặc hiểu thông tin cảm xúc khi tương tác. Tuy nhiên, không nên kết luận từ một lần nổi giận, một cuộc trò chuyện vụng về hoặc việc ít nói.
Cần xem hành vi lặp lại trong nhiều tình huống, nguyên nhân và khả năng điều chỉnh sau phản hồi. Mô tả một khó khăn cụ thể sẽ giúp lựa chọn cách hỗ trợ tốt hơn việc gắn nhãn người đó.
Kết luận
Trước khi làm bài kiểm tra EQ hoặc IQ, hãy xác định bạn muốn hiểu khả năng nào và sẽ sử dụng kết quả để làm gì. Đọc điểm cùng phạm vi công cụ, nhóm tham chiếu và điều kiện thực hiện sẽ giúp tránh những kết luận vượt quá điều đã được đánh giá. Nếu muốn cải thiện cách ứng xử, bạn có thể bắt đầu từ một hành vi trong công việc, thực hành rồi đối chiếu phản hồi. Sự thay đổi đó cần được nhìn qua những lần trao đổi thực tế, không chỉ qua việc điểm tự đánh giá tăng hay giảm.
Bài viết liên quan
- AR (Augmented Reality) là gì? Ứng dụng của công nghệ AR
- Data Warehouse là gì? Những đặc điểm kỹ thuật của DW
- Kinh tế xanh là gì? Các nguyên tắc trong phát triển kinh tế xanh
- Supplier là gì? Mối quan hệ của Supplier trong Logistics
- Trái phiếu xanh là gì? Các loại trái phiếu xanh trên thế giới
- Tín dụng xanh là gì? Các lĩnh vực có thể tiếp cận tín dụng xanh
