ROI giúp bạn đặt lợi ích tài chính của một khoản đầu tư cạnh chi phí đã bỏ ra. Chỉ số này được dùng cho dự án kinh doanh, thiết bị hoặc chiến dịch Marketing, nhưng cùng một tỷ lệ có thể mang ý nghĩa khác nhau tùy thời gian và phạm vi tính. Bài viết của Sansan Academy giải thích công thức, cách kiểm tra đầu vào và cách đọc kết quả. Các ví dụ là giả định để minh họa phép tính, không phải mức sinh lời được cam kết.
ROI là viết tắt của từ gì?
ROI là viết tắt của Return on Investment, thường được gọi là tỷ suất lợi nhuận trên khoản đầu tư. Theo cách tính cơ bản trong bài, ROI là tỷ lệ giữa lợi ích ròng và chi phí đầu tư, thường biểu diễn dưới dạng phần trăm.
Ví dụ, ROI bằng 20% có nghĩa khoản đầu tư tạo ra lợi nhuận ròng tương đương 20% chi phí đầu tư theo phạm vi tính đã xác định. Con số này chỉ có ý nghĩa khi cách tính lợi nhuận, chi phí và khoảng thời gian được xác định rõ.
Ưu điểm và hạn chế của chỉ số ROI
Công thức ROI cơ bản giúp so sánh lợi ích ròng với chi phí mà không cần một mô hình tính phức tạp. Tỷ lệ phần trăm cũng giúp đọc kết quả của các khoản đầu tư có quy mô khác nhau. Tuy vậy, công thức này không tính thời điểm nhận lợi ích hay tự phản ánh rủi ro và dòng tiền. Các giá trị chưa quy đổi được thành tiền cần được đánh giá riêng, không cộng tùy ý vào tử số.
ROI giúp gì cho doanh nghiệp?
Doanh nghiệp có thể dùng ROI dự kiến để sàng lọc phương án và ROI thực tế để kiểm tra kết quả đã triển khai. Hai cách dùng đòi hỏi làm rõ dữ liệu đầu vào và phạm vi tính trước khi đưa tỷ lệ vào quyết định.
Biết khoản đầu tư có tạo ra lợi nhuận hay không
Doanh thu tăng chưa có nghĩa khoản đầu tư đã sinh lời. ROI xem phần lợi ích còn lại sau chi phí, không chỉ xem số tiền bán hàng thu về.
Nếu chỉ trừ ngân sách quảng cáo mà bỏ giá vốn và chi phí liên quan, lợi nhuận dùng để tính sẽ bị cao hơn thực tế. Doanh nghiệp cần liệt kê các khoản đã tính trước khi kết luận về hiệu quả.
Với một chiến dịch quảng cáo, dự án mở rộng hay khoản mua thiết bị, chi phí và lợi ích phải thuộc cùng phạm vi đánh giá. ROI dương cũng không tự chứng minh doanh nghiệp đã nhận đủ tiền mặt để hoàn vốn.
Có thêm căn cứ để lựa chọn giữa các phương án
ROI dự kiến cho biết mỗi phương án có thể tạo bao nhiêu lợi ích ròng so với chi phí theo các giả định đang dùng. Một dự án có lợi nhuận tuyệt đối lớn hơn chưa chắc có tỷ lệ sinh lời cao hơn. Khi ngân sách có hạn, doanh nghiệp cần đọc cả tỷ lệ lẫn quy mô lợi nhuận để chọn phương án phân tích sâu hơn.
ACCA lưu ý trong bối cảnh đánh giá bộ phận rằng người quản lý có thể từ chối dự án có lợi chỉ vì dự án đó làm giảm ROI hiện tại. Vì thế, không nên xếp hạng đề xuất bằng ROI mà bỏ qua rủi ro, thời gian và cơ hội sử dụng vốn khác.
Phân bổ ngân sách sát với kết quả hơn
Theo dõi ROI qua các kỳ giúp phát hiện hoạt động có kết quả thay đổi. Nếu ROI của một kênh giảm, người quản lý cần kiểm tra chi phí, tỷ lệ chuyển đổi và giá trị đơn hàng trước khi tăng chi. Kết quả tốt có thể là cơ sở cân nhắc đầu tư thêm, nhưng doanh nghiệp còn phải đáp ứng được nhu cầu phát sinh. ROI của khoản ngân sách tăng thêm không nhất thiết bằng ROI đã đạt trước đó.
Các kênh cần được so sánh theo cùng cơ sở chi phí và kỳ đánh giá phù hợp. Không đặt chiến dịch mới chạy vài tuần cạnh chiến dịch đã chạy sáu tháng rồi coi chênh lệch là bằng chứng kênh nào tốt hơn.
Kiểm tra lại quyết định sau khi triển khai
ROI dự kiến dựa vào giả định, còn ROI thực tế dựa vào kết quả ghi nhận trong phạm vi đã chọn. So sánh hai mức giúp phát hiện doanh thu thấp hơn dự báo, chi phí vượt dự toán hoặc lợi ích chưa xuất hiện trong kỳ đo.
Với quảng cáo, Google Ads hướng dẫn thiết lập Conversion tracking để ghi nhận hành động có giá trị. Dữ liệu chuyển đổi cần được đối chiếu với doanh thu, lợi nhuận và chi phí liên quan, không tự thay thế phép tính ROI. Khi đầu ra chưa đáng tin cậy, hãy kiểm tra cách đo trước khi dùng tỷ lệ để tăng hoặc cắt ngân sách.
Công thức tính ROI
Cách tính dưới đây lấy lợi ích ròng chia cho chi phí thuộc cùng khoản đầu tư. Trước khi áp dụng, cần thống nhất kỳ đánh giá, cách xác định giá trị thu được và tổng chi phí, đồng thời bảo đảm mẫu số lớn hơn 0.
Công thức ROI cơ bản
Giá trị thu được ở công thức này là tổng lợi ích tài chính trước khi trừ chi phí đầu tư thuộc phạm vi đang xét. Sau khi lấy giá trị đó trừ chi phí, phần còn lại là lợi ích ròng:
Nếu đầu vào đã là lợi nhuận ròng sau toàn bộ chi phí liên quan, không trừ chi phí đầu tư lần nữa. Khi đó, dùng trực tiếp dạng công thức sau:
Trong ví dụ giả định, tổng chi phí là 100 triệu đồng và tổng giá trị thu được là 130 triệu đồng. Lợi ích ròng còn lại là 30 triệu đồng. Đưa hai số vào công thức cho kết quả:
Cứ mỗi 100 đồng chi phí, khoản đầu tư tạo thêm 30 đồng lợi ích ròng theo các giả định trên. Nếu cùng chi phí 100 triệu đồng nhưng giá trị thu được là 200 triệu đồng, lợi ích ròng là 100 triệu đồng và ROI bằng 100%.
Cách tính ROI từng bước
Để tính ROI, trước hết xác định khoản đầu tư, kỳ đo và những khoản lợi ích, chi phí thuộc phạm vi đó. Bốn bước dưới đây giúp kiểm tra đầu vào trước khi tính và đọc kết quả, nhất là khi dự án có nhiều loại chi phí hoặc nguồn lợi ích.
Bước 1: Xác định lợi ích hoặc lợi nhuận thu được
Xác định loại lợi ích tài chính mà khoản đầu tư tạo ra, như tiền thu về hoặc chi phí tiết kiệm được. Chỉ đưa vào phép tính phần có cơ sở đo lường và thuộc kỳ đánh giá.
Nếu dùng doanh thu, cần trừ các chi phí liên quan để ra lợi ích ròng trước khi chia cho chi phí đầu tư. Nếu đã dùng lợi nhuận ròng, không trừ lại những chi phí đã tính. Hãy ghi rõ quy ước này để tránh dùng doanh thu và lợi nhuận thay thế nhau.
Bước 2: Xác định tổng chi phí đầu tư
Liệt kê chi phí thuộc khoản đầu tư đã chọn, từ khoản chi ban đầu đến nhân sự, phần mềm, vận hành, sản xuất nội dung hoặc quảng cáo có liên quan. Với chi phí dùng chung, doanh nghiệp cần nêu cách phân bổ thay vì tự cộng toàn bộ vào một hoạt động. Cơ sở này phải được giữ nhất quán qua các lần đo. Nếu lần đầu chỉ tính tiền quảng cáo nhưng lần sau thêm chi phí nhân sự và nội dung, hai kết quả không còn cùng phạm vi để so sánh.
Bước 3: Áp dụng công thức ROI
Kiểm tra xem giá trị đầu vào là tổng lợi ích hay đã là lợi ích ròng trước khi chọn dạng công thức. Với tổng lợi ích trước chi phí, phép tính là:
Ví dụ giả định, chi phí là 80 triệu đồng và tổng giá trị thu được là 100 triệu đồng. Lợi ích ròng bằng 20 triệu đồng, nên ROI = 20 / 80 × 100% = 25%. Kết quả nghĩa là phần lợi ích ròng tương đương 25% chi phí trong phạm vi đang xét.
Bước 4: Đọc và kiểm tra kết quả
ROI dương nghĩa là lợi ích đã tính lớn hơn chi phí, ROI âm nghĩa là chưa bù được chi phí, còn ROI bằng 0% là vừa đủ bù trong phạm vi đo. Đây là kết quả của dữ liệu và kỳ đánh giá đã chọn, không phải dự báo chắc chắn cho những kỳ sau. Trước khi kết luận, kiểm tra thời gian tạo ra lợi ích, rủi ro và các khoản chi có bị bỏ sót hay tính trùng không.
Ví dụ cách tính ROI
Các số liệu dưới đây là ví dụ giả định để minh họa phép tính, không phải dữ liệu thực tế của một doanh nghiệp. Mỗi ví dụ nêu chi phí và loại lợi ích đang sử dụng để bạn kiểm tra xem chúng có cùng phạm vi hay không.
Ví dụ ROI trong kinh doanh
Giả sử tổng chi phí để mở rộng hoạt động kinh doanh là 200 triệu đồng. Trong kỳ đánh giá, tổng giá trị thu được là 260 triệu đồng trước khi trừ khoản chi phí đó, nên lợi ích ròng được tính như sau:
ROI bằng 30% nghĩa là mỗi 100 đồng chi phí tạo thêm 30 đồng lợi ích ròng trong ví dụ. Muốn đánh giá mức này, còn phải biết kỳ đo kéo dài bao lâu và các khoản lợi ích, chi phí nào đã được tính.
Ví dụ ROI của một khoản đầu tư
Doanh nghiệp giả định bỏ 500 triệu đồng để mua thiết bị và xác định tổng lợi ích tài chính quy đổi trong kỳ là 575 triệu đồng. Ví dụ coi 500 triệu đồng là toàn bộ chi phí thuộc phạm vi tính. Với dữ liệu đó, lợi ích ròng và ROI lần lượt là:
Khoản đầu tư tạo lợi ích ròng bằng 15% số tiền đã bỏ ra theo giả định trên. ROI 15% trong một năm không tương đương ROI 15% sau nhiều năm. Khi áp dụng thực tế, cần tính đủ chi phí vận hành cùng giá trị tài sản liên quan trong kỳ.
Ví dụ ROI trong một chiến dịch Marketing
Trong ví dụ giả định, doanh nghiệp chi 100 triệu đồng cho Marketing và xác định hoạt động này tạo 140 triệu đồng lợi nhuận trước khi trừ chi phí Marketing. Phần 140 triệu đồng đã trừ giá vốn và các chi phí khác thuộc phạm vi ví dụ. Sau khi trừ 100 triệu đồng Marketing, lợi ích ròng và ROI là:
Mỗi 100 đồng chi cho chiến dịch tạo thêm 40 đồng lợi ích ròng theo phạm vi đã nêu. Kết quả này chỉ có ý nghĩa khi có căn cứ xác định phần lợi nhuận tăng thêm liên quan đến chiến dịch, không lấy toàn bộ doanh thu cùng kỳ thay vào tử số.
ROI bao nhiêu là tốt?
Không có ngưỡng ROI phù hợp cho mọi khoản đầu tư. Doanh nghiệp cần xác định mức yêu cầu từ mục tiêu, thời gian, rủi ro, chi phí vốn và các phương án có thể lựa chọn, rồi so với kết quả trên cùng cơ sở đánh giá.
Vì sao không có một mức ROI tốt cho mọi trường hợp?
Hai dự án cùng đạt ROI 20% chưa chắc hấp dẫn như nhau. Một dự án tạo kết quả trong 6 tháng, còn dự án kia cần 3 năm, nên chỉ so tỷ lệ sẽ bỏ qua thời gian sử dụng vốn.
Rủi ro cũng là yếu tố cần xem xét. Một khoản đầu tư có ROI cao nhưng khả năng thua lỗ lớn chưa chắc phù hợp hơn khoản đầu tư có ROI thấp hơn nhưng ổn định. Ngoài ra, mục tiêu của từng dự án cũng khác nhau, đặc biệt với hoạt động xây dựng thương hiệu, thử nghiệm thị trường hoặc phát triển sản phẩm mới, khi một phần giá trị chưa thể chuyển thành lợi nhuận ngay.
Khóa học Performance Marketing
Kết nối mục tiêu tăng trưởng, dữ liệu chuyển đổi, thử nghiệm và ngân sách thành một hệ vận hành có thể cải tiến.
Những yếu tố cần xem cùng ROI khi đánh giá hiệu quả
Payback Period cho biết dòng tiền ròng của dự án cần bao lâu để bù khoản đầu tư ban đầu. ROI cơ bản không thể hiện thời điểm của từng dòng tiền. Vì vậy, cùng ROI 30% sau một năm và sau ba năm không phải hai kết quả tương đương. Doanh nghiệp cần xem rủi ro, dòng tiền, chi phí vốn và khả năng mở rộng cùng với tỷ lệ này.
Riêng với Marketing, Customer Acquisition Cost hay CAC giúp xem chi phí thu hút khách hàng, còn Customer Lifetime Value hay CLV xem giá trị khách hàng theo thời gian. Nếu dùng lợi ích dự kiến về sau trong đánh giá, phải ghi rõ giả định và kỳ theo dõi, không trộn chúng với lợi nhuận đã ghi nhận.
ROI trong Marketing là gì?
ROI trong Marketing cho biết doanh nghiệp thu được bao nhiêu lợi ích tài chính so với chi phí đã bỏ ra cho Marketing. Chỉ số này có thể dùng để đánh giá một chiến dịch, một kênh hoặc toàn bộ hoạt động Marketing.
Tuy nhiên, Marketing ROI thường khó tính hơn một khoản đầu tư đơn giản. Một khách hàng có thể nhìn thấy quảng cáo, đọc nội dung, nhận email rồi mới mua hàng, nên kết quả bán hàng không phải lúc nào cũng đến từ một điểm chạm duy nhất. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định rõ chi phí nào được tính và phần lợi nhuận nào thực sự liên quan đến hoạt động Marketing.
Marketing ROI đo lường điều gì?
Marketing ROI tập trung vào lợi ích tài chính so với chi phí của phạm vi Marketing đã chọn. Phạm vi có thể là một chiến dịch, một kênh hoặc toàn bộ bộ phận. Doanh thu được ghi nhận mới là đầu vào, chưa phải lợi ích ròng để kết luận về hiệu quả đầu tư.
Công thức tính ROI Marketing
Ở cách tính này, lợi nhuận tăng thêm từ Marketing đã trừ giá vốn và chi phí liên quan khác, nhưng chưa trừ chi phí Marketing trong mẫu số. Chỉ khi đầu vào đáp ứng quy ước đó mới dùng công thức sau:
Nếu đã trừ chi phí Marketing để có lợi nhuận ròng, không được trừ lần nữa. Khi ấy, lấy lợi nhuận ròng đó chia cho chi phí Marketing và nhân 100%.
Xác định phần lợi nhuận tăng thêm khó hơn thực hiện phép chia. Doanh số tăng trong lúc chạy quảng cáo còn có thể chịu ảnh hưởng của Sales, khách hàng cũ, mùa vụ hoặc hoạt động khác. Attribution quy giá trị chuyển đổi cho các tương tác theo mô hình, nhưng không tự chứng minh toàn bộ giá trị đó là phần tăng thêm do Marketing. Doanh nghiệp cần làm rõ cơ sở ước tính khi sử dụng dữ liệu này cho ROI.
Return on Marketing Investment và ROI khác nhau như thế nào?
ROI là khái niệm rộng dùng để đánh giá hiệu quả của nhiều loại khoản đầu tư. Return on Marketing Investment hay ROMI áp dụng cách nhìn này cho chi phí và lợi ích tài chính của Marketing.
| Tiêu chí | ROI | Return on Marketing Investment |
|---|---|---|
| Phạm vi | Nhiều loại đầu tư | Hoạt động Marketing |
| Chi phí | Chi phí của khoản đầu tư đang đánh giá | Ngân sách và chi phí Marketing liên quan |
| Kết quả | Lợi ích hoặc lợi nhuận từ khoản đầu tư | Lợi ích ròng từ Marketing theo phạm vi tính |
| Khó khăn chính | Xác định đúng chi phí và lợi ích | Xác định mức đóng góp thực tế của Marketing |
| Mục đích | Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn hoặc nguồn lực | Đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách Marketing |
Sự khác biệt cần làm rõ nằm ở cách xác định phần lợi ích và chi phí thuộc Marketing. Khi đọc một báo cáo ROMI, hãy kiểm tra cả cách phân bổ kết quả giữa các hoạt động thay vì coi tên gọi là một công thức khác.
Cách tính ROI cho chiến dịch quảng cáo
Ví dụ giả định, doanh nghiệp chi 50 triệu đồng cho quảng cáo và ước tính lợi nhuận tăng thêm là 70 triệu đồng trước khi trừ khoản quảng cáo này. Phần 70 triệu đồng đã trừ các chi phí liên quan khác trong ví dụ. Lợi ích ròng là 20 triệu đồng, nên ROI = 20 / 50 × 100% = 40%.
Đây là ROI theo ngân sách quảng cáo, không tự đại diện cho ROI của toàn bộ Marketing. Khách hàng có thể tương tác qua nhiều kênh trước khi mua, nên dữ liệu một lượt nhấp cuối không đủ chứng minh toàn bộ lợi nhuận do quảng cáo tạo ra.
Những chi phí Marketing cần đưa vào khi tính ROI
Chi phí của chiến dịch có thể gồm quảng cáo, sản xuất nội dung, công cụ, agency, nhân sự trực tiếp và các khoản triển khai liên quan. Với khoản dùng chung, hãy nêu cách phân bổ và kiểm tra xem chi phí đã được trừ ở bước xác định lợi nhuận hay chưa. Không cộng toàn bộ chi phí của phòng Marketing vào một chiến dịch nếu chúng không thuộc phạm vi đó.
Giữ cùng cơ sở chi phí khi so sánh các chiến dịch. Nếu chiến dịch A tính cả quảng cáo và sản xuất nội dung, còn chiến dịch B chỉ tính tiền quảng cáo, chênh lệch ROI chưa thể được hiểu là khác biệt về hiệu quả.
ROI được ứng dụng như thế nào trong doanh nghiệp?
Cách dùng ROI thay đổi theo quyết định cần đưa ra, từ mua tài sản đến phân bổ ngân sách Marketing. Các tình huống dưới đây cho thấy cần đối chiếu tỷ lệ với dữ liệu và điều kiện nào, không dùng cùng một kết luận cho mọi khoản đầu tư.
Đánh giá hiệu quả đầu tư
Với thiết bị, phần mềm, dự án mở rộng hoặc cải tiến quy trình, ROI chỉ tính được khi có cơ sở xác định chi phí và lợi ích tài chính. Doanh nghiệp phải chọn kỳ đánh giá phù hợp với thời điểm lợi ích xuất hiện. Dữ liệu qua các kỳ giúp theo dõi thay đổi, nhưng chỉ nên so sánh khi quy ước chi phí, lợi ích và kỳ đo nhất quán. Một tài sản mới đưa vào sử dụng không nên bị kết luận kém hiệu quả chỉ vì chưa tạo đủ lợi ích trong kỳ đầu.
So sánh các phương án sử dụng ngân sách
ROI cho phép đọc lợi ích ròng trên mỗi đơn vị chi phí, hữu ích khi sàng lọc nhiều đề xuất. Tuy nhiên, dự án có tỷ lệ cao vẫn có thể tạo ít lợi nhuận tuyệt đối hoặc không mở rộng được.
Trước khi đưa ra quyết định, doanh nghiệp cần đối chiếu dòng tiền, rủi ro, thời gian hoàn vốn và mục tiêu chiến lược. Những yếu tố này quyết định liệu phương án có phù hợp với nguồn lực hiện có, chứ không chỉ với một ngưỡng phần trăm.
Đánh giá hiệu quả Marketing và quảng cáo
Lượt xem, lượt nhấp và số Lead mô tả các bước của quá trình tiếp cận, không trực tiếp cho biết lợi nhuận. Đánh giá ROI cần nối những dữ liệu đó với kết quả tài chính và chi phí thuộc cùng chiến dịch. Việc này chỉ có cơ sở khi cách ghi nhận chuyển đổi và phạm vi tính nhất quán.
Một kênh nhiều chuyển đổi vẫn có thể kém hiệu quả nếu chi phí thu hút khách hàng cao. Một kênh ít chuyển đổi hơn có thể đạt ROI tốt hơn nếu tạo lợi ích ròng cao hơn trên chi phí, nhưng không thể kết luận chỉ từ số chuyển đổi.
Hỗ trợ ra quyết định kinh doanh
Nếu ROI thấp hơn kỳ vọng, hãy tách các đầu vào để tìm phần chênh lệch: chi phí, lợi ích ghi nhận hoặc kỳ đo. Sai lệch có thể do cách vận hành, mức giá, kết quả bán hàng hay lợi ích chưa xuất hiện, không nhất thiết chỉ do ngân sách. Người quản lý dùng phân tích này để chọn phần cần kiểm tra thêm, rồi kết hợp dòng tiền, rủi ro và mục tiêu dài hạn trước khi quyết định. ROI hỗ trợ quyết định chứ không tự chỉ ra phải cắt, tăng hay dừng khoản đầu tư nào.
ROI khác gì KPI và ROIC?
ROI, KPI và ROIC đều có thể xuất hiện trong báo cáo quản trị nhưng không phải là ba khái niệm cùng cấp. KPI là chỉ số được chọn để theo dõi mức độ đạt một mục tiêu, trong khi ROI đo hiệu quả tương đối của khoản đầu tư. ROIC tập trung vào hiệu quả sử dụng vốn đầu tư trong hoạt động doanh nghiệp.
| Tiêu chí | ROI | KPI | ROIC |
|---|---|---|---|
| Tên đầy đủ | Return on Investment | Key Performance Indicator | Return on Invested Capital |
| Bản chất | Chỉ số hiệu quả đầu tư | Chỉ số đo mức độ thực hiện mục tiêu | Chỉ số đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư |
| Phạm vi | Một dự án, chiến dịch hoặc khoản đầu tư | Tùy mục tiêu của cá nhân, nhóm hoặc doanh nghiệp | Thường ở cấp độ doanh nghiệp hoặc hoạt động kinh doanh |
| Cách đo | Lợi ích ròng so với chi phí đầu tư | Phụ thuộc KPI được lựa chọn | NOPAT so với vốn đầu tư trong hoạt động |
| Mục đích | Đánh giá khoản đầu tư có tạo giá trị tương xứng hay không | Theo dõi tiến độ và kết quả mục tiêu | Đánh giá doanh nghiệp sử dụng vốn hiệu quả ra sao |
| Quan hệ | Có thể được chọn làm một KPI | Có thể bao gồm ROI hoặc nhiều chỉ số khác | Đo hiệu quả vốn đầu tư trong hoạt động |
ROI có thể được chọn làm một KPI nếu nó phù hợp với mục tiêu cần theo dõi. ROIC thường dùng NOPAT, tức lợi nhuận hoạt động sau thuế, chia cho vốn đầu tư trong hoạt động. Khi so sánh ROIC, cần giữ nhất quán cách xác định vốn và kỳ lợi nhuận, không coi đó là một tên khác của ROI chiến dịch.
Xây hệ thống tiếp thị số từ hành trình khách hàng, nội dung, kênh truyền thông đến dữ liệu đo lường.
Cách cải thiện ROI
Muốn cải thiện ROI, doanh nghiệp có hai hướng chính: giảm những chi phí không cần thiết hoặc tăng giá trị tạo ra từ cùng một khoản đầu tư. Không nên chỉ tập trung cắt giảm ngân sách vì điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng và kết quả.
Trước khi điều chỉnh, cần xác định ROI của hoạt động nào đang thấp và nguyên nhân nằm ở đâu. Khi phạm vi đo chưa chính xác, việc tối ưu dựa trên con số đó cũng dễ dẫn đến quyết định sai.
Xác định đúng khoản đầu tư cần đo lường
Chọn rõ hoạt động và kỳ đo trước khi tổng hợp dữ liệu, như một chiến dịch, một kênh hoặc một dự án. Những khoản có mục tiêu và cách ghi nhận lợi ích khác nhau không nên bị gộp tùy ý để tạo ra một tỷ lệ chung. Đối với dự án cần nhiều tháng mới có doanh thu hoặc tiết kiệm chi phí, kỳ đánh giá quá ngắn sẽ chưa phản ánh đủ lợi ích dự kiến.
Sau khi thống nhất phạm vi, giữ cùng quy ước khi so sánh các giai đoạn. Nếu phải đổi cách tính, ghi rõ thay đổi để người đọc không hiểu chênh lệch phương pháp là thay đổi hiệu quả.
Kiểm soát chi phí
Rà soát khoản chi trùng lặp, hoạt động kém hiệu quả hoặc phần việc tiêu tốn nguồn lực nhưng tạo ít lợi ích. Chỉ loại bỏ khi có cơ sở cho thấy khoản chi không cần thiết hoặc có cách thực hiện hiệu quả hơn. Việc cắt giảm đồng loạt có thể làm chất lượng sản phẩm, trải nghiệm khách hàng hoặc khả năng tiếp cận thị trường suy giảm. Khi lợi ích giảm cùng chi phí, phải tính lại cả hai vế mới biết ROI thay đổi ra sao.
Tăng giá trị tạo ra từ cùng một khoản đầu tư
Trong Marketing, doanh nghiệp có thể cải thiện tỷ lệ chuyển đổi, chọn nhóm khách hàng phù hợp hơn hoặc tăng giá trị đơn hàng từ nguồn lực hiện có. Hãy kiểm tra phần lợi ích ròng tăng thêm, vì doanh thu cao hơn chưa chắc bù được chi phí của thay đổi.
Trong vận hành, có thể xem lại thời gian chờ, quy trình, cách phân bổ nguồn lực và mức sử dụng thiết bị. Tài sản chưa khai thác hết công suất có thể tạo thêm lợi ích mà không cần khoản đầu tư mới tương đương. Sau mỗi thay đổi, theo dõi cả lợi ích và chi phí liên quan để tránh làm tốt một chỉ số nhưng giảm hiệu quả ở phần khác.
Theo dõi ROI theo từng kênh hoặc hoạt động
ROI tổng thể có thể che khuất kênh đang tiêu tốn nhiều hơn phần lợi ích được ghi nhận. Tách theo chiến dịch, kênh hoặc nhóm hoạt động giúp tìm nơi cần kiểm tra, nhưng phải dùng cùng cơ sở chi phí và kết quả. Với khách hàng đi qua nhiều kênh, không cộng các mức lợi nhuận được quy cho từng kênh nếu chúng đang tính trùng cùng một giao dịch. Kết quả phân bổ theo Attribution cũng cần được phân biệt với bằng chứng về lợi nhuận thực sự tăng thêm.
Đánh giá và điều chỉnh dựa trên dữ liệu
Theo dõi ROI qua các kỳ phù hợp để nhận ra thay đổi và chọn phần cần kiểm tra. Nếu kết quả thấp, đối chiếu chi phí, doanh thu, tỷ lệ chuyển đổi và cách phân bổ trước khi chỉnh ngân sách.
Nên điều chỉnh có kiểm soát rồi tiếp tục đo lường để thu hẹp nguyên nhân. ROI tăng sau một thay đổi chưa tự chứng minh thay đổi đó tạo ra toàn bộ cải thiện, vì mùa vụ hoặc hoạt động khác cũng có thể tác động đến kết quả.
Mọi người cũng hỏi về ROI
Hai câu hỏi dưới đây làm rõ cách đọc tỷ suất ROI và sự khác biệt với ROAS. Cả hai cần được hiểu theo tử số, mẫu số và phạm vi dữ liệu, không chỉ qua tên gọi.
Tỷ suất ROI là gì?
Tỷ suất ROI thể hiện lợi ích ròng chiếm bao nhiêu phần so với chi phí đầu tư. Ví dụ giả định, chi phí là 100 triệu đồng và lợi ích ròng sau chi phí là 50 triệu đồng, nên ROI bằng 50%. Tỷ lệ này nghĩa là mỗi 100 đồng chi phí tạo thêm 50 đồng lợi ích ròng trong kỳ đánh giá.
ROI bằng 0% là vừa bù được chi phí, ROI dương là vượt chi phí và ROI âm là chưa bù đủ trong phạm vi đã chọn. Dù vậy, ROI 50% không tự cho biết khoản đầu tư tốt hay xấu nếu chưa rõ thời gian, rủi ro và cách ghi nhận chi phí.
ROI và ROAS khác nhau thế nào?
ROI xét lợi ích ròng so với chi phí đầu tư, còn ROAS là Return on Ad Spend. Ở cách tính dựa trên doanh thu trong bảng, ROAS lấy doanh thu được quy cho quảng cáo chia cho chi phí quảng cáo. Nếu nền tảng đang dùng Conversion value được gán theo lợi nhuận hoặc giá trị khác, cần đọc đúng quy ước của cột dữ liệu thay vì mặc định đó là doanh thu.
| Tiêu chí | ROI | ROAS |
|---|---|---|
| Tên đầy đủ | Return on Investment | Return on Ad Spend |
| Trọng tâm | Hiệu quả của khoản đầu tư | Hiệu quả chi tiêu quảng cáo |
| Tử số | Lợi ích hoặc lợi nhuận ròng theo phạm vi tính | Doanh thu được quy cho quảng cáo |
| Mẫu số | Tổng chi phí đầu tư liên quan | Chi phí quảng cáo |
| Phạm vi | Rộng, áp dụng cho nhiều loại đầu tư | Chủ yếu dùng cho quảng cáo |
| Ý nghĩa | Khoản đầu tư tạo ra bao nhiêu lợi ích ròng | Mỗi đồng quảng cáo tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu |
Một chiến dịch có ROAS cao chưa chắc có ROI cao nếu còn nhiều chi phí khác ngoài tiền quảng cáo. Vì vậy, ROAS phù hợp để đánh giá hiệu suất chi tiêu quảng cáo, còn ROI giúp nhìn rộng hơn vào lợi ích sau khi xem xét chi phí của khoản đầu tư.
Kết luận
Trước khi dùng ROI để ra quyết định, hãy xác định khoản đầu tư, kỳ đo và quy ước lợi ích, chi phí. Kiểm tra xem lợi nhuận đã trừ chi phí nào để tránh tính thiếu hoặc trừ hai lần, rồi đối chiếu thời gian và rủi ro. Với Marketing, cần làm rõ cách ghi nhận phần lợi ích tăng thêm trước khi dùng tỷ lệ để tăng, giảm hay dừng ngân sách.
